Most na implantach a proteza — różnice na co dzień

Najważniejsze w skrócie:

• Most przykręcany nie zakrywa podniebienia. Proteza całkowita górna zakrywa je niemal w całości.
• Na podniebieniu znajdują się kubki smakowe. Ich zasłonięcie zmienia odbiór smaku — pacjenci z protezą często przesalają potrawy.
• Mostu nie zdejmuje pacjent — zdejmuje go wyłącznie lekarz podczas wizyty kontrolnej. Protezę trzeba wyjmować do czyszczenia po posiłkach.
• Odbudowa stała jest rozwiązaniem dla osób z silnym odruchem wymiotnym, które nie tolerują protezy całkowitej.
• Praca tymczasowa przykręcona w dniu zabiegu pełni funkcję opatrunku dla gojących się tkanek.
• Most wymaga czyszczenia od spodu — irygatorem lub nićmi typu superfloss.

Co się zmienia, gdy podniebienie zostaje odsłonięte

To najczęściej niedoceniana różnica między tymi dwoma rozwiązaniami.

Proteza całkowita górna, żeby się utrzymać, musi opierać się na dużej powierzchni — zakrywa więc niemal całe podniebienie. To właśnie ta powierzchnia daje jej przyssanie.

Most przykręcany do implantów nie potrzebuje przyssania, bo trzymają go implanty. Podniebienie zostaje odsłonięte. W ustach zostają same zęby.

Konsekwencje są konkretne:

Smak. Kubki smakowe znajdują się nie tylko na języku, ale i na podniebieniu. Ich zasłonięcie płytą protezy zmienia odbiór smaku i temperatury potraw. Stąd zjawisko dobrze znane rodzinom pacjentów: osoby noszące protezę całkowitą często przesalają potrawy, bo po prostu odbierają smak słabiej.

Temperatura. Pacjenci z protezą gorzej wyczuwają, czy potrawa jest gorąca — płyta izoluje podniebienie.

Mowa. Płyta zmienia przestrzeń, w której pracuje język, co wpływa na artykulację. Po odsłonięciu podniebienia mowa staje się wyraźniejsza.

Odruch wymiotny. U części osób sam kontakt płyty z tylną częścią podniebienia wywołuje odruch wymiotny na tyle silny, że uniemożliwia noszenie protezy całkowitej. Dla tych pacjentów odbudowa stała bywa jedynym rozwiązaniem, jakie w ogóle wchodzi w grę.

Kto zdejmuje pracę — pacjent czy lekarz

To druga zasadnicza różnica i ma wpływ na codzienną rutynę.

Protezę zdejmuje pacjent. Trzeba ją wyjmować do czyszczenia, zwykle po posiłkach, i na noc. Wiąże się to z osobnym rytuałem, przechowywaniem i sytuacjami, w których zdjęcie pracy poza domem bywa kłopotliwe.

Most przykręcany zdejmuje wyłącznie lekarz, podczas wizyty kontrolnej. Pacjent nie wyjmuje go w ogóle — czyści go w ustach, tak jak własne zęby.

Nie znaczy to, że higiena jest prostsza. Jest inna. Przy pracy pełnołukowej trzeba czyścić od spodu, w przestrzeni między mostem a dziąsłem. Służą do tego irygator oraz nici typu superfloss. Sama szczoteczka tam nie dosięgnie, a zaniedbanie tego miejsca jest najczęstszą przyczyną problemów po latach.

Stabilność przy jedzeniu i mówieniu

Proteza opiera się na dziąśle i utrzymuje ją przyssanie oraz mięśnie. Przy gryzieniu twardszych pokarmów, kichnięciu czy śmiechu może się przesunąć. Część pacjentów używa klejów, a z czasem coraz częściej.

Most przykręcony do implantów jest połączony z kością i nie przesuwa się. Wraca możliwość gryzienia pokarmów, których przy protezie trzeba było unikać.

Różnica dotyczy nie tylko wygody. Ograniczenie diety do miękkiej, wymuszone niestabilną protezą, po latach odbija się na sposobie odżywiania.

Most jako opatrunek — co dzieje się w dniu zabiegu

Przy odbudowie całego łuku praca tymczasowa zostaje przykręcona do implantów w dniu zabiegu. Pełni wtedy dwie funkcje jednocześnie.

Pierwsza jest oczywista: pacjent nie przechodzi przez etap bezzębia i wychodzi z gabinetu z zębami.

Druga jest mniej znana, a klinicznie ważniejsza. Przykręcony most stanowi opatrunek dla gojących się tkanek — stabilizuje je, chroni miejsce zabiegu i kształtuje dziąsło w trakcie gojenia. Praca tymczasowa nie jest więc wyłącznie rozwiązaniem estetycznym na czas oczekiwania.

Czego most nie zmienia

Uczciwie o ograniczeniach, żeby obraz był pełny.

Most na implantach jest droższy od protezy i wymaga zabiegu chirurgicznego. Wymaga też konsekwentnej higieny — przy zaniedbaniu czyszczenia od spodu tkanki wokół implantów chorują tak samo jak dziąsła przy własnych zębach.

Sama praca protetyczna jest elementem eksploatacyjnym i po latach może wymagać serwisu. Piszę o tym szczegółowo w artykule ile lat wytrzymuje implant.

Proteza natomiast pozostaje rozwiązaniem uzasadnionym — najszybszym, najtańszym i niewymagającym zabiegu. Dla części pacjentów jest wyborem właściwym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy proteza zmienia odczuwanie smaku?

Tak. Kubki smakowe znajdują się nie tylko na języku, ale i na podniebieniu, które proteza całkowita górna zakrywa niemal w całości. Dlatego osoby noszące protezę odbierają smak słabiej i często przesalają potrawy. Po odsłonięciu podniebienia odczuwanie smaku wraca.

Czy most na implantach trzeba wyjmować do czyszczenia?

Nie. Most przykręcany zdejmuje wyłącznie lekarz podczas wizyty kontrolnej. Pacjent czyści go w ustach. Konieczne jest natomiast czyszczenie od spodu, w przestrzeni między mostem a dziąsłem — irygatorem lub nićmi typu superfloss.

Mam silny odruch wymiotny i nie toleruję protezy. Czy jest wyjście?

Tak. Odbudowa stała na implantach nie zakrywa podniebienia, więc nie wywołuje odruchu, który uniemożliwia noszenie protezy całkowitej. Dla części pacjentów jest to jedyne rozwiązanie, jakie w ogóle wchodzi w grę.

Czy z mostem na implantach można jeść wszystko?

Po osadzeniu pracy docelowej wraca możliwość gryzienia twardszych pokarmów. W okresie użytkowania pracy tymczasowej obowiązuje dieta miękka. Niezależnie od etapu nie należy gryźć twardych przedmiotów — praca protetyczna nie jest narzędziem.

Czy proteza na implantach to to samo co most przykręcany?

Nie. Proteza na implantach jest zatrzaskiwana na 2–4 implantach i pacjent nadal ją wyjmuje do czyszczenia. Most przykręcany na 4–6 implantach zdejmuje wyłącznie lekarz. Różnią się stabilnością, kosztem i sposobem czyszczenia.

Czy mowa poprawia się po przejściu z protezy na most?

U większości pacjentów tak. Płyta protezy ogranicza przestrzeń, w której pracuje język, co wpływa na artykulację. Po jej usunięciu mowa zwykle staje się wyraźniejsza, choć przyzwyczajenie się do nowego układu zajmuje kilka dni.

Konsultacja

Na konsultacji omawiam obie drogi — z kosztem, czasem i konsekwencjami każdej z nich. Jeśli w Twojej sytuacji prostsze rozwiązanie będzie lepsze, powiem to wprost.

Przyjmuję w Legionowie (Prodental, ul. Zakopiańska 4a, tel. 608 784 677) oraz w Warszawie na Białołęce (Club Dent, ul. Ostródzka 89, tel. 605 251 785).

O przebiegu dnia zabiegowego przy odbudowie całego łuku piszę na stronie nowe zęby w jeden dzień. O tym, co dzieje się z kością przez lata noszenia protezy — w artykule zanik kości pod protezą.