Zanik kości szczęki to stopniowe zmniejszanie się wysokości i szerokości kości, w której osadzone są zęby (wyrostka zębodołowego). Najczęściej zaczyna się po utracie zęba — i najszybciej postępuje w pierwszych miesiącach.
- Kość utrzymuje objętość dzięki obciążeniu i unaczynieniu z włókien ozębnej, która łączy korzeń zęba z kością. Po utracie zęba traci jedno i drugie, więc zanika.
- Zanik jest najszybszy w pierwszym roku po usunięciu zęba — w badaniu Schroppa i wsp. (2003) szerokość wyrostka zmniejszyła się w ciągu 12 miesięcy średnio o ok. połowę, z czego dwie trzecie w pierwszych 3 miesiącach.
- Proteza ruchoma nie zatrzymuje zaniku, a nacisk jej płyty go przyspiesza.
- Implant wprowadzony w dniu usunięcia zęba, często z wypełnieniem zębodołu, ogranicza zanik. Przy dużym zaniku kość można odbudować albo zastosować metody, które jej odbudowy nie wymagają.
Przyczyny zaniku kości szczęki
- Utrata zębów — najczęstsza przyczyna. Razem z korzeniem znika ozębna — kość traci obciążenie i unaczynienie z jej włókien.
- Proteza ruchoma — opiera się na dziąśle i uciska kość, co z czasem przyspiesza jej zanik. Więcej: zanik kości pod protezą.
- Choroba przyzębia (paradontoza) — stan zapalny niszczy kość wokół zębów, jeszcze zanim zęby wypadną.
- Stany zapalne wokół zębów i implantów — przewlekłe zmiany okołowierzchołkowe i zapalenie tkanek wokół implantu.
- Powiększanie się zatoki szczękowej — po utracie zębów bocznych zatoka „schodzi” w dół i w bocznym odcinku szczęki zostaje niewiele kości.
- Urazy i trudne ekstrakcje — utrata ściany zębodołu podczas wybicia lub usuwania zęba.
Jak rozpoznać zanik kości
- proteza coraz gorzej trzyma się na dziąśle i wymaga częstego podścielania,
- w miejscu brakującego zęba dziąsło jest wyraźnie „zapadnięte”,
- zapadają się usta i policzki, a dolna część twarzy wydaje się krótsza,
- przy planowaniu implantu okazuje się, że kości jest za mało.
Ilość i jakość kości ocenia się w tomografii komputerowej CBCT — zwykłe zdjęcie pantomograficzne nie pokazuje szerokości kości.
Leczenie zaniku kości przed implantami
| Sytuacja | Co robię |
|---|---|
| Ząb do usunięcia, kość w dobrym stanie | Implant w dniu usunięcia zęba z wypełnieniem zębodołu — zapobiega zanikowi |
| Za wąska lub za niska kość w jednym miejscu | Przeszczep i augmentacja kości (GBR) — kość z banku tkanek i membrana |
| Za mało kości w bocznym odcinku szczęki | Sinus lift — podniesienie dna zatoki szczękowej |
| Brak wszystkich zębów, umiarkowany zanik | All-on-4 / All-on-6 — implanty pochylone omijają miejsca bez kości, zwykle bez przeszczepu |
| Bardzo duży zanik kości szczęki | Implanty zygomatyczne zakotwiczone w kości jarzmowej albo implanty pterygoidalne |
Szczegóły leczenia przy dużym zaniku: implanty przy zaniku kości.
Jak zapobiegać zanikowi kości
- Nie zwlekaj z uzupełnieniem braku — im dłużej luka, tym mniej kości.
- Jeśli ząb trzeba usunąć, zapytaj o implantację natychmiastową lub wypełnienie zębodołu.
- Lecz chorobę przyzębia i stany zapalne wokół implantów.
- Przy protezie ruchomej rozważ stabilizację na implantach — proteza na 2 implantach na zatrzaskach albo stały most na 4–6 implantach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy przy zaniku kości można wstawić implant?
Najczęściej tak. Przy niewielkim zaniku implant wprowadza się z jednoczesną odbudową kości. Przy dużym zaniku stosuje się sinus lift, przeszczep kości albo metody, które odbudowy nie wymagają: implanty pochylone (All-on-4) lub implanty zygomatyczne.
Czy zanik kości można cofnąć?
Sama kość nie odrośnie, ale można ją odbudować zabiegowo — przeszczepem kości, sterowaną regeneracją kości (GBR) lub podniesieniem dna zatoki szczękowej.
Jak szybko zanika kość po usunięciu zęba?
Najszybciej w pierwszych 3 miesiącach, a w ciągu roku szerokość wyrostka może zmniejszyć się nawet o połowę. Później proces zwalnia, ale trwa przez całe życie, jeśli brak nie zostanie uzupełniony.
Czy przeszczep kości boli?
Zabieg wykonuję w skutecznym znieczuleniu miejscowym. Po zabiegu przez kilka dni może pojawić się obrzęk i dolegliwości, które łagodzą leki przeciwbólowe przepisane przez lekarza.
Ile kosztuje leczenie zaniku kości
| Zabieg | Cena |
|---|---|
| Implant w dniu usunięcia zęba — augmentacja zębodołu | 2 500 zł |
| Przeszczep i augmentacja kości (GBR) | od 5 000 zł |
| Sinus lift — podniesienie dna zatoki szczękowej | 4 500 zł (zamknięty) / 6 000–8 000 zł (otwarty) |
| All-on-4 / All-on-6 — I etap (zabieg i most tymczasowy) | od 28 000 zł |
| Implanty zygomatyczne lub pterygoidalne | wycena po CBCT |
Dokładną wycenę dostajesz po konsultacji i tomografii CBCT, w pisemnym planie leczenia.
Konsultacja
Na konsultacji oceniam tomografię CBCT i dobieram metodę leczenia do ilości kości. Przyjmuję w Legionowie (Prodental) i w Warszawie na Białołęce (Club Dent). Kontakt i umówienie wizyty →
Źródło: Schropp L. i wsp., Bone healing and soft tissue contour changes following single-tooth extraction, Int J Periodontics Restorative Dent 2003. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.